Đình Đông Thượng, chùa Minh Linh – Di sản văn hóa truyền thống ở Đông Thành (Phú Thọ)

Đình Ken – Di tích lịch sử văn hóa của Lào Cai

Đông Thành thuộc vùng đất cổ vương quốc Văn Lang xưa. Thời Hùng Vương ở đây thuộc bộ Văn Lang, thời Bắc thuộc ở trong huyện Mê Linh, quận Phong Châu; thời Lý – Trần (thế kỷ XI – XIV) thuộc huyện Thanh Ba, châu Chân Đăng, sau này là châu Thao Giang, phủ Tam Giang; đời Lê ở trong tổng Phao Thanh, huyện Thanh Ba. Đến vào cuối thế kỷ XIX, Đông Thành gồm các làng: Bình Quân, Đông Thượng, Hưng Long, Yên Bình, Yên Lệnh, Chiêu ứng, Tức Mạc, Vũ Lao thuộc tổng Yên Lệnh, huyện Thanh Ba, phủ Lâm Thao, trấn Sơn Tây.

Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, Đông Thành đã xuất hiện nhiều lần sáp nhập, chia tách và từ thời điểm năm 1953 đến nay xuất hiện 6 thôn: Bình Quân, Phùng Thượng, Yên Lệnh, Yên Bình, Hưng Long, Đông Thượng.

Nằm trên vùng đất cổ, với vị trị vùng bán sơn địa xuất hiện nhiều tiện lợi cho việc canh tác nông nghiệp và trồng rừng, có lẽ rằng vì vậy mà từ xa xưa, Đông Thành là miền đất sớm xuất hiện người từ khắp nơi đến đây làm ăn sinh sống. Căn cứ vào tộc phả của một số trong những dòng họ thì từ thế kỷ thứ X, dưới thời Đinh Tiên Hoàng xưng đế, đã xuất hiện tới hơn 30 dòng họ từ 20 tỉnh đến đây sinh sống, trong đó đông nhất là loại họ Vi (đến nay vẫn chiếm 85% dân số của xã). Trải qua các các thời kỳ lịch sử vẻ vang, dù tiện lợi hay khó khăn vất vả, các thế hệ người dân Đông Thành vẫn luôn đoàn kết bên nhau, tương hỗ, nói rằng lẫn nhau mọi thú vui, nỗi buồn, gắn bó hỗ trợ nhau trong lao động sản xuất, đấu tranh với thiên tai địch họa, bảo vệ quê nhà, non sông.

Đông Thành là mảnh đất nền xuất hiện truyền thống cuội nguồn lịch sử vẻ vang cách mạng và bề dày văn hóa truyền thống lâu lăm. Vùng đất này từ thủa xa xưa đã nổi tiếng với những phường hát chèo, hát ghẹo, hát ả đào, nhất là các phường hát chèo với những đào, kép, nhạc công tài hoa. Đó là địa phương xuất hiện nhiều vui chơi mang đậm tính thượng võ như: Đánh đu, đánh cờ, chọi gà, leo cầu, tổ tôm điếm, đánh vật… thu hút đông người tham gia. Đặc trưng làng Lạnh xuất hiện lò vật nổi tiếng toàn nước, được nhiều nơi trong và ngoài tỉnh nghe biết. Theo cụ già cao niên kể lại thì, ông tổ của lò vật làng Lạnh là cụ Vi Văn Luật, một đô vật nổi tiếng trong vùng đã từng đi thi đấu ở khắp trong Nam ngoài Bắc, giành nhiều giải quán quân và sau này khi về quê nhà, cụ đã lập ra lò vật làng Lạnh nổi tiếng thuở nào.

Đồng thời những phong tục tập quán mang đậm nét văn hóa truyền thống địa phương, Đông Thành còn là một địa phương bảo tồn được nhiều di tích văn hóa truyền thống Làng khá rực rỡ. Xã này thời trước xuất hiện tới 16 ngôi đình, 6 ngôi chùa, 2 đền nghè và các miếu Ông, miếu Bà… quần thể văn hóa truyền thống Làng gồm đình Đông Thượng, đình Nam, đình Dẳn, đình Hà, đình Hâm, đình So, đình Mán, đình Luông, đình Bắp, đình Dãy, đình Quan, đình Dẽo, đình Cẩy, đình Dùng, chùa Minh Linh, chùa Khánh Quang, chùa Bình Quân, chùa Chẽ, chùa Trúc, chùa Rách. Trải qua năm tháng chiến tranh, với biết bao biến cố của lịch sử vẻ vang và sự tàn phá của tự nhiên, nhiều di tích đã biết thành mai một chỉ với là phế tích. Nhưng với tấm lòng mộ Phật và sự tri ân tôn kính riêng với công lao to lớn của tổ tiên nên một số trong những di tích văn hóa truyền thống có mức giá trị vẫn được nhân dân địa phương bảo tồn lưu giữ, trong đó đình Đông Thượng và chùa Minh Linh là cụm di tích vượt trội.

Theo Thần phả truyền lại, đình Đông Thượng được xây dựng từ lâu lăm, thờ 4 vị đại vương xuất hiện công với nước, trong đó thờ 2 vị đại vương là Tuấn công Cao lĩnh sơn linh ứng đại vương và Hiển công Cao viên sơn linh ứng đại vương – những tướng lĩnh đã xuất hiện công giúp vua Hùng Duệ Vương đánh giặc từ buổi bình minh dựng nước. Cùng phối thờ còn tồn tại 2 vị đại vương họ Vi là Thỏa Kỳ Đô hộ thông thái Nẫm ứng đại vương và Trung quân Chính trực dũng lược Hùng đoán đại vương. Đó là 2 vị đại vương họ Vi Đông Thành xuất hiện công giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân vào thời nhà Đinh thế kỷ thứ X. Lân cận đình Đông Thượng là ngôi chùa Minh Linh cổ kính thâm nghiêm thờ Phật, tại đây còn lưu giữ 23 pho tượng cổ gồm 22 pho tượng thổ và 1 pho tượng gỗ đã được những nghệ nhân sáng tạo cách đó hàng trăm năm, lối tạo tác và thẩm mỹ sơn thếp tại chùa Minh Linh thể hiện rõ ràng tư tưởng Phật giáo Đại thừa với 2 khuynh phía giải thoát và nhập thế thâm sâu huyền diệu cộng với phong thái thẩm mỹ kiến trúc Á Đông hàm chứa triết lý sâu xa ở trong nhà Phật về thế thái nhân tình. Đặc trưng tại chùa Minh Linh đến nay còn nguyên vẹn quả chuông cổ được đúc vào năm Canh Thân 1800.

Với những lợi ích về lịch sử vẻ vang và thẩm mỹ, ngày 20/5/2011, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh đã ra Quyết định công nhận xếp hạng Di tích lịch sử vẻ vang văn hóa truyền thống cho Cụm di tích đình Đông Thượng và chùa Minh Linh. Lễ đón Bằng công nhận xếp hạng Di tích lịch sử vẻ vang đình Đông Thượng và chùa Minh Linh được tổ chức triển khai trọng thể vào rằm tháng ba âm lịch  nhân ngày hóa về trời của rất nhiều vị đại vương. Đây sẽ là ngày hội lớn của nhân dân địa phương, mặc dầu đang ở tại mảnh đất nền quê nhà hay đang sống và làm việc học tập và công tác ở mọi miền non sông và quốc tế vẫn luôn thiên về cội nguồn ông cha, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cuội nguồn văn hiến của quê nhà, góp thêm phần bồi đắp tâm hồn, tình cảm cho từng nhân sự, mỗi mái ấm gia đình và dòng họ, cùng đoàn kết, công cộng tay gìn giữ và phát huy những di tích quý báu của quê nhà./.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on tumblr
Tumblr

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Bình yên chùa Long Sơn

Bình yên chùa Long Sơn

Giữa thành phố Nha Trang sầm uất bỗng xuất hiện một không gian gian riêng mở ra yên bình dưới chân núi Trại Thủy (phường Phương Sơn), nơi xuất hiện ngôi chùa Long Sơn hơn trăm năm tuổi. Chùa còn được gọi là chùa Phật Trắng hoặc Đăng Long tự. Đây là điểm đến lựa chọn hành hương,

Đọc tiếp »
Hồ Khởn – Điểm du lịch sinh thái ở Tuyên Quang

Hồ Khởn – Điểm phượt sinh vật cảnh ở Tuyên Quang

Du khách hàng đến với Hàm Yên, ngoài những danh thắng đẹp và tiệc tùng, lễ hội lạ mắt đậm đà bản sắc dân tộc, khách nước ngoài còn hoàn toàn có thể chọn hồ Khởn làm điểm phượt sinh vật cảnh. Hồ Khởn thuộc địa phận xã Thái Sơn (Hàm Yên), cách trung tâm

Đọc tiếp »