Đền Lăng Sương (Phú Thọ) – Điểm đến lựa chọn của văn hóa truyền thống tâm linh

Đền Lăng Sương (Phú Thọ) - Điểm đến của văn hóa tâm linh

Động Lăng Sương xưa (xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thủy thời nay) tương truyền là nơi sinh của bà Âu Cơ, là nơi Lạc Long Quân gặp Âu Cơ rồi nên vợ thành chồng.

Đền Lăng Sương thuộc mạng lưới hệ thống các di tích thờ Tản Viên vùng ven sông Đà và vùng đồng bằng trung du Bắc Bộ thờ Tản viên Sơn Thánh là một trong bốn vị thần “tứ bất tử” của tín ngưỡng truyền thống lâu đời Việt Nam.

Với lòng tôn kính, ngưỡng mộ, nhân dân đã suy tôn Tản Viên là vị thần “Thượng đẳng tối linh”, “Đệ nhất phúc thần” hàng đầu “Tứ bất tử” trong tín ngưỡng truyền thống cổ truyền người Việt. Đền Lăng Sương tự hào là mảnh đất nền đã sinh ra Thánh Tản. Đây rất có thể gọi là mảnh đất nền “chôn nhau, cắt rốn” của vị thần linh vượt trội của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Đồng thời tín ngưỡng thờ Đức Thánh Tản, đền Lăng Sương còn thờ Thánh Mẫu – người dân có công sinh ra Thánh Tản. Tín ngưỡng thờ Mẫu ở đây đã hòa đồng thời tín ngưỡng thờ Mẫu cộng đồng của người Việt như Mẹ Âu Cơ, Đất Mẹ, Mẹ Nước…

Cổng đền xuất hiện đôi câu đối “Thiên giáng thánh nhân bình bắc địch/ Địa lưu thần tích hiển Nam bang” (tạm dịch: Trời sinh thánh dẹp giặc phương Bắc/ Đất lưu thần tích hiến  trời Nam). Và “Lăng Sương cốt cách ngọc tinh thần/ Bả thác long linh giáng hạ trần” (tạm dịch nghĩa: Lăng Sương ngọc sáng, ngọc tinh thần/ Máng dấu rồng thiếng xuống hạ trần).

 

Đền chính xuất hiện kiến trúc kiểu chức công (I) gồm 3 gian đại bái, ống muốn và 3 gian hậu cung. Trong tòa đại bái xuất hiện xây bệ thờ tượng Cao Sơn và Quý Minh là bộ tướng xuất hiện công giúp Tản Viên dẹp giặc Thục. Tòa hậu cung bài trí lengthy ngai thờ Thánh Mẫu Đinh Thị Đen (mẹ của Tản Viên) và thờ đức Thánh Tản. Trong tòa hậu cung còn thờ Thánh phụ Tản Viên là ông Cao Hành, bà dưỡng mẫu (mẹ nuôi) là Ma Thị và công chúa Ngọc Hoa (vợ Tản Viên). Cách trung tâm đến Lăng Sương khoảng 50 mét về phía Đông Bắc, tương truyền xuất hiện ngôi mộ của Thánh Mẫu nay ở này đã được xây thành lăng tẩm.

 

Hàng năm đền Lăng Sương mở tiệc tùng truyền thống cổ truyền vào 25 tháng 10 âm lịch (là ngày giỗ Mẫu sinh ra Thánh Tản) và rằm tháng giêng – giỗ chính (là ngày sinh Thánh Tản). Về ngày giỗ Thánh Mẫu xuất hiện tương quan tới sự tích gò Đống Bò cách đền chính hơn năm trăm mét xuất hiện một gò đất nổi lên giữa cánh đồng Đầm Đành. Tương truyền hàng năm cứ đến ngày 24 tháng 10 là xuất hiện một con bò không biết ở đâu tự nhiên về gò đó và nhân dân bắt mổ để tế lễ làm giỗ Đức Thánh Mẫu vào trong ngày 25 tháng mười hôm sau. Còn ngày giỗ chính của Đức Thánh Tản thì làng xóm rậm rịch mở hội từ những ngày trong Tết. Nhà nhà, dòng họ, các giáp sẵn sàng cỗ bàn, quần áo, mũ mão cùng với nhiều vật dụng cho ngày tiệc tùng. Sáng 15 tháng giêng, các giáp rước cỗ ra đền và tập trung thành với chủ đoàn rước của xã kéo quân từ Đền ra sông Đà với mục tiêu là lấy nước sông Đà về làm lễ và đón mẹ nuôi của Thánh Tản bên Ba Vì về dự tiệc sinh Thánh. Tục lấy nước cũng thể hiện sự tôn thờ thần nước của dân cư lúa nước của người Việt xa xưa.

 

Liên hoan đền Lăng Sương là một trong những tiệc tùng lớn của vùng núi Tản sông Đà và những di tích thờ Tản Viên Sơn Thánh. Liên hoan là sự việc phối kết hợp giữa di tích văn hóa truyền thống vật thể và di tích văn hóa truyền thống phi vật thể hiện còn được bảo tồn trên quê nhà đất Tổ. Đồng thời các di tích văn hóa truyền thống khác, vùng đất Lăng Sương là mảnh đất nền chứa đầy huyền thoại, truyền thuyết với những tục hèm như thả diều, tục kiêng gọi tên húy…

 

Với những lợi ích lịch sử hào hùng và văn hóa truyền thống tâm linh thâm thúy, đền Lăng Sương đã được Bộ Văn hóa truyền thống Thông tin (nay là Bộ Văn hóa truyền thống, Thể thao và DU lịch)ra quyết định hành động số 25/2005/QĐ-BVHTT ngày 12/7/2005 xếp hạng là Di tích lịch sử hào hùng cấp Quốc gia.

 

Di tích đền Lăng Sương đã được lập xây dựng tổng thể nhằm bảo tồn và phát huy những lợi ích của không ít di tích văn hóa truyền thống. Xây dựng Lăng Sương thành một điểm tham quan phượt văn hóa truyền thống tâm linh phục vụ khách nước ngoài thập phương và tăng trưởng kinh tế tài chính phục vụ phượt là phía đi đúng của huyện Thanh Thủy và điểm đến lựa chọn của khách nước ngoài thập phương./. 

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on tumblr
Tumblr

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Bình yên chùa Long Sơn

Bình yên chùa Long Sơn

Giữa thành phố Nha Trang sầm uất bỗng xuất hiện một không gian gian riêng mở ra yên bình dưới chân núi Trại Thủy (phường Phương Sơn), nơi xuất hiện ngôi chùa Long Sơn hơn trăm năm tuổi. Chùa còn được gọi là chùa Phật Trắng hoặc Đăng Long tự. Đây là điểm đến lựa chọn hành hương,

Đọc tiếp »
Hồ Khởn – Điểm du lịch sinh thái ở Tuyên Quang

Hồ Khởn – Điểm phượt sinh vật cảnh ở Tuyên Quang

Du khách hàng đến với Hàm Yên, ngoài những danh thắng đẹp và tiệc tùng, lễ hội lạ mắt đậm đà bản sắc dân tộc, khách nước ngoài còn hoàn toàn có thể chọn hồ Khởn làm điểm phượt sinh vật cảnh. Hồ Khởn thuộc địa phận xã Thái Sơn (Hàm Yên), cách trung tâm

Đọc tiếp »